Châu phi gồm những nước nào? Danh sách quốc gia theo khu vực

Địa Lý - Lịch Sử

Châu Phi là lục địa rộng lớn, đa dạng về địa hình, khí hậu và dân cư. Châu Phi gồm những nước nào là câu hỏi cần phân biệt giữa danh sách thành viên Liên Hợp Quốc và cách tính của Liên minh châu Phi. Hiện có 54 quốc gia châu Phi là thành viên Liên Hợp Quốc, trong khi Liên minh châu Phi có 55 thành viên. 

Chia theo khu vực sẽ giúp người đọc dễ hình dung đặc điểm tự nhiên, địa chất và kinh tế của từng nhóm nước.

Châu Phi gồm những nước nào và vì sao có cách đếm 54 hoặc 55?

Nếu dựa trên Liên Hợp Quốc, câu trả lời cho châu Phi gồm những nước nào là 54 quốc gia thuộc Nhóm châu Phi và là thành viên Liên Hợp Quốc. Liên minh châu Phi lại có 55 thành viên do tổ chức này gồm Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Sahrawi, liên quan Tây Sahara. Vì vậy, hai con số xuất hiện theo tiêu chí khác nhau.

Khi hỏi châu Phi gồm những nước nào, bài viết dùng 54 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc làm danh sách chính theo hệ thống M49. M49 chia châu Phi thành Bắc Phi, Đông Phi, Trung Phi, Nam Phi và Tây Phi; Tây Sahara được xếp như một khu vực ở Bắc Phi chứ không nằm trong 54 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc.

Cách phân biệt này giúp tra cứu tên các quốc gia ở châu Phi chính xác hơn. Châu Phi rộng khoảng 30,3 triệu km² nếu tính cả đảo, trải qua xích đạo và nhiều vành đai khí hậu. Lục địa có Sahara, lưu vực Congo, Đới tách giãn Đông Phi, các cao nguyên lớn và bờ biển hướng ra Đại Tây Dương, Ấn Độ Dương, Địa Trung Hải cùng Biển Đỏ.

Châu Phi gồm những nước nào? Bản đồ 54 quốc gia thuộc Liên Hợp Quốc
Châu Phi gồm những nước nào? Bản đồ 54 quốc gia thuộc Liên Hợp Quốc 

Danh sách châu Phi gồm những nước nào theo 5 khu vực

Để thấy rõ các nước thuộc châu Phi, có thể đi theo năm tiểu vùng thống kê M49. Diện tích dưới đây là số liệu xấp xỉ theo km² để so sánh quy mô; chênh lệch nhỏ có thể xuất hiện do cách tính mặt nước hoặc đường biên.

Bắc Phi

Bắc Phi gồm sáu quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc. Vùng nằm giữa Địa Trung Hải và Sahara, có dãy Atlas ở phía tây, thung lũng Nile ở phía đông và các bồn trầm tích dầu khí lớn tại Algeria, Libya, Ai Cập. Khí hậu khô hạn khiến dân cư tập trung ở ven biển, ốc đảo và dọc sông Nile.

Quốc gia

Diện tích xấp xỉ

Algeria

2.381.741 km²

Ai Cập

1.001.450 km²

Libya

1.759.540 km²

Morocco

446.550 km²

Sudan

1.861.484 km²

Tunisia

163.610 km²

Khi tìm hiểu châu Phi gồm những nước nào, Bắc Phi dễ nhận diện bởi sự giao thoa châu Phi, Arab và Địa Trung Hải. Algeria, Libya mạnh về dầu khí; Ai Cập có dịch vụ, công nghiệp, nông nghiệp và kênh đào Suez; Morocco phát triển sản xuất, du lịch, phosphate. Sudan giàu tiềm năng nông nghiệp và khoáng sản nhưng chịu sức ép xã hội, chính trị.

Bắc Phi nổi bật với sa mạc Sahara và nền văn hóa Địa Trung Hải
Bắc Phi nổi bật với sa mạc Sahara và nền văn hóa Địa Trung Hải 

Đông Phi

Trong châu Phi gồm những nước nào, Đông Phi có nhiều quốc gia nhất theo M49. Đặc trưng địa chất là Đới tách giãn Đông Phi, nơi kiến tạo tạo núi lửa, hồ sâu, cao nguyên và thung lũng. Khu vực còn có hồ Victoria, Kilimanjaro, savanna, bờ biển Ấn Độ Dương và nhiều đảo giàu sinh học.

Quốc gia

Diện tích xấp xỉ

Burundi

27.834 km²

Comoros

2.235 km²

Djibouti

23.200 km²

Eritrea

117.600 km²

Ethiopia

1.104.300 km²

Kenya

580.367 km²

Madagascar

587.041 km²

Malawi

118.484 km²

Mauritius

2.040 km²

Mozambique

801.590 km²

Rwanda

26.338 km²

Seychelles

459 km²

Somalia

637.657 km²

Nam Sudan

619.745 km²

Uganda

241.550 km²

Tanzania

947.303 km²

Zambia

752.612 km²

Zimbabwe

390.757 km²

Xét châu Phi gồm những nước nào, kinh tế xã hội Đông Phi rất khác biệt. Kenya là trung tâm dịch vụ, tài chính, công nghệ; Ethiopia có thị trường dân số lớn; Tanzania, Uganda và Rwanda phát triển dịch vụ, du lịch bên cạnh nông nghiệp. Mauritius, Seychelles có thế mạnh dịch vụ và du lịch. Nhiều nước khác vẫn phụ thuộc lớn vào nông nghiệp, tài nguyên và đối mặt với hạn hán, thiếu hạ tầng hoặc bất ổn.

Trung Phi

Trung Phi gồm chín quốc gia, tập trung quanh lưu vực Congo và vùng chuyển tiếp lên Sahel. Khu vực sở hữu rừng nhiệt đới rộng, nền địa chất cổ cùng các vành đai khoáng hóa giàu đồng, cobalt, kim cương, mangan và dầu khí.

Quốc gia

Diện tích xấp xỉ

Angola

1.246.700 km²

Cameroon

475.442 km²

Cộng hòa Trung Phi

622.984 km²

Chad

1.284.000 km²

Cộng hòa Congo

342.000 km²

CHDC Congo

2.344.858 km²

Guinea Xích Đạo

28.051 km²

Gabon

267.667 km²

São Tomé và Príncipe

964 km²

Với câu hỏi châu Phi gồm những nước nào, Trung Phi cho thấy nghịch lý tài nguyên: nhiều nước giàu khoáng sản, dầu khí, rừng nhưng hạ tầng và dịch vụ cơ bản chưa đồng đều. CHDC Congo nổi bật về cobalt, đồng; Angola, Gabon, Congo và Guinea Xích Đạo có dầu khí. Rừng Congo là tài sản sinh thái toàn cầu, khiến phát triển kinh tế luôn gắn với bảo tồn.

Trung Phi sở hữu rừng nhiệt đới Congo và nguồn tài nguyên phong phú
Trung Phi sở hữu rừng nhiệt đới Congo và nguồn tài nguyên phong phú 

Tây Phi

Trong châu Phi gồm những nước nào, Tây Phi gồm 16 quốc gia từ Đại Tây Dương vào Sahel. Ven biển có rừng nhiệt đới và khí hậu ẩm, phía bắc chuyển sang savanna rồi bán hoang mạc. Sông Niger là trục nước quan trọng, còn địa chất giàu vàng, bauxite, sắt, phosphate, dầu và khí.

Quốc gia

Diện tích xấp xỉ

Benin

114.763 km²

Burkina Faso

274.200 km²

Cabo Verde

4.033 km²

Côte d’Ivoire

322.463 km²

Gambia

11.295 km²

Ghana

238.533 km²

Guinea

245.857 km²

Guinea-Bissau

36.125 km²

Liberia

111.369 km²

Mali

1.240.192 km²

Mauritania

1.030.700 km²

Niger

1.267.000 km²

Nigeria

923.768 km²

Senegal

196.722 km²

Sierra Leone

71.740 km²

Togo

56.785 km²

Nigeria là trung tâm dân số, kinh tế lớn với dầu khí, thương mại, tài chính và công nghệ. Côte d’Ivoire, Ghana giữ vai trò lớn trong cacao; Guinea có bauxite; Mali, Burkina Faso và Ghana có vàng. Tây Phi còn đối mặt với biến đổi khí hậu, suy thoái đất, đô thị hóa nhanh và bất ổn tại một số nước Sahel. Khu vực thường xuất hiện trong tin tức tổng hợp 24h vì vai trò dân số, năng lượng và an ninh.

Tây Phi có cảnh quan đa dạng từ ven Đại Tây Dương đến vùng Sahel
Tây Phi có cảnh quan đa dạng từ ven Đại Tây Dương đến vùng Sahel 

Nam Phi

Với châu Phi gồm những nước nào, Nam Phi theo M49 gồm năm quốc gia. Địa hình chủ yếu là cao nguyên và vùng khô hạn Namib, Kalahari. Nền địa chất cổ tạo các mỏ kim cương, vàng, platinum, uranium và khoáng sản công nghiệp. Khí hậu biến đổi từ cực khô ở Namibia đến cận nhiệt tại nhiều khu vực.

Quốc gia

Diện tích xấp xỉ

Botswana

581.730 km²

Eswatini

17.364 km²

Lesotho

30.355 km²

Namibia

824.292 km²

Nam Phi

1.221.037 km²

Nam Phi có nền kinh tế đa dạng với tài chính, khai khoáng, sản xuất, nông nghiệp và dịch vụ. Botswana nổi bật với kim cương; Namibia mạnh về khai khoáng, du lịch; Lesotho có nước, dệt may; Eswatini kết hợp nông nghiệp với sản xuất. Bất bình đẳng, thất nghiệp và sức ép nguồn nước vẫn là vấn đề xã hội đáng chú ý trong khu vực.

Khu vực Nam Phi nổi bật với tài nguyên khoáng sản và cao nguyên rộng lớn
Khu vực Nam Phi nổi bật với tài nguyên khoáng sản và cao nguyên rộng lớn 

Những điều cần nhớ khi hỏi châu Phi gồm những nước nào

Với châu Phi gồm những nước nào, câu trả lời ngắn gọn là 54 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc trong năm tiểu vùng M49. Nếu dùng tiêu chí Liên minh châu Phi, con số thành viên là 55. Khác biệt chủ yếu liên quan Tây Sahara và Cộng hòa Dân chủ Ả Rập Sahrawi, vì vậy không nên vội cho rằng một nguồn “đếm sai” khi thấy hai con số.

Khi đọc tin tức địa lý, kinh tế hoặc chính trị, cần chú ý cách phân vùng có thể khác nhau tùy tổ chức. Bài này dùng chuẩn M49 để danh sách nhất quán. Hiểu châu Phi gồm những nước nào không chỉ là nhớ tên quốc gia mà còn nhận ra khác biệt lớn về địa hình, tài nguyên, khí hậu, đô thị hóa và cơ cấu kinh tế giữa các vùng.

Tổng kết

Châu Phi gồm những nước nào có đáp án phổ biến là 54 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc, trải trên Bắc, Đông, Trung, Nam và Tây Phi. Mỗi khu vực sở hữu địa chất, tài nguyên, cảnh quan và điều kiện kinh tế xã hội riêng, tạo nên một lục địa đặc biệt đa dạng. 

Người đọc muốn khám phá thêm kiến thức địa lý và chủ đề liên quan có thể tham khảo sodajerks.net để đọc thêm thuận tiện.